https://thuviensach.vn

Truyện Ngụ Ngôn của La Fontaine
Jean de La Fontaine
Chào mừng các bạn đón đọc đầu sách từ dự án sách cho thiết bị di động

Nguồn: http://vnthuquan.net

Phát hành: Nguyễn Kim Vỹ.


https://thuviensach.vn

Mục lục
Lời Giới Thiệu


Ai dại ai khôn


An phận


Bí quyết của tình thương


Bình an


Chọn bạn


Của cải và hạnh phúc


Của phi nghĩa


Đôi bạn
Đua đòi
Đừng bắt chước


Gạt người - Người gạt


Già kén kẹn hom


Hạnh Khiêm Tốn


Hãy giản dị
Khó làm vừa lòng người


Khôn sống dại chết


Mạnh hiếp yếu


Người quan trọng
Phân biện


Tật người - tật mình
Tha lực


Tham thì thâm


Tự do


Trả đữa


Tử thần và lão tiều phu


Tử thần và lão tiều phu


https://thuviensach.vn

Tử thần và người hấp hối


Tương trợ


Vội tin sẽ mắc


Vụng tính



https://thuviensach.vn

Jean de La Fontaine
Truyện Ngụ Ngôn của La Fontaine
Dịch giả:Ông Bà Chung Hữu Thế (Montreal)
Lời Giới Thiệu
Truyện Thơ phỏng theo Truyện Ngụ Ngôn của Jean de La Fontaine
  

Jean de La Fontaine (1626- 1695) là một thi sĩ trứ-danh của Pháp-quốc,
qua đời đúng 300 năm*. Khắp thế-giới đều hoan-nghênh các bài ngụ ngôn
do ông sáng-tác, thực-tế, giản-dị và hữu -ích, được phổ-biến sâu rộng và
dịch ra nhiều sinh-ngữ.

Thường lệ, ngụ-ngôn dùng để dạy dổ các thiếu-nhi. Nhưng, với tác phẩm

https://thuviensach.vn

của La Fontaine, người lớn tuổi xem lạị càng thấy thấm thía, xuyên qua
những kinh-nghiệm sống của mỗi độc-giả. Người dân Việt chúng ta ở thếkỷ hai mười và đã cắp sách đến trường, không ai quên những bài ngụ-ngôn
dí dỏm và rất quen thuộc của La Fontaine, in sâu trong tâm trí, như "Con
Quạ với Con Chồn, Cô Bán Sữa với cái bình sữa, Con Ve và Con Kiến,
Người Làm Ruộng với mấy đứa con..."

Nhưng , đó chỉ là một số thật ít, bên cạnh hãy còn mấy trăm bài chưa được
dịch, hoặc chưa được phổ-biến. Nay, chúng tôi mạo muội phỏng dịch thêm
một số ngụ-ngôn cùng tác-giả ấy. Mỗi bài kèm theo một bình-luận ngắn,
giúp trẻ em dễ lãnh hội phần luân-lý quan trọng.

Rất mong những bản dịch này đánh thức tánh hiếu kỳ sẵn có của thiếu nhi
và giúp các em thích đọc và học tiếng Việt hơn nữa.

Dịch-giả: Ô.Bà

 
* tính vào thời điểm 1995 khi dịch giả thực hiện tập thơ nầy.


https://thuviensach.vn

Jean de La Fontaine (1626- 1695)

https://thuviensach.vn

Jean de La Fontaine
Truyện Ngụ Ngôn của La Fontaine
Dịch giả:Ông Bà Chung Hữu Thế (Montreal)
Ai dại ai khôn

 
Giống Sói thường uống ăn hấp tấp,

Cũng dễ hiểu: vì gấp lánh thân,

Mải bị ruồng bắt xa gần,

Nên phải mau nuốt, lanh chân thoát nàn.

Một con Sói tâm hơ tâm hất,

Bị mắc xương, thật rất nguy nan.

Không thể trò chuyện, hỏi han,

Báo động cầu cứu xóm làng giải nguy

Rất may có con Cò nhìn thấy

Liền tự nguyện giúp lấy xương ra.

Bảo Sói há miệng đừng la,

Cò dùng mỏ nhọn để mà rút xương.

Việc cấp cứu trăm phần hữu hiệu,

Dù thần y cũng chịu thua luôn!

Cò mừng, Sói cũng hết buồn,

Nhớ tai nạn cũ như tuồng chiêm bao

Cò rụt rè thở than với Sói:


https://thuviensach.vn

"Tôi cứu anh thoát khỏi Tử Thần,

Xin anh một ít đồng ngân

Giúp tôi trang trả nợ nần sống vui".

Sói trợn mắt, nhìn Cò khinh bỉ:

"Im anh đi, chớ nghĩ xa xôi.

Chính anh phải cám ơn tôi,

Tha cho sống sót còn ngồi nơi đây.

"Thật buồn cười cho anh khờ dại,

Dám đút đầu vô đại miệng tôi.

Nhân từ tôi chẳng khép môi,

Gìờ đây anh lại lôi thôi đòi tiền!"

"Hãy lập tức lánh xa nơi khác,

Bằng không ta xé nát thây thi.

Lý luận tình nghĩa ích gì?

Khôn thì sống mãi, trường kỳ thiên thu "

Trong câu chuyện có hai nhân vật,

Sói với Cò bản chất khác nhau.

Dại, không, khó định biết bao!

Trong khôn có dại, làm sao lọc lừa?

Người chậm tiến thường khôn như Sói,

Thích lợi mình, ghét nói nghĩa nhân,

Mấy khi phải quấy cân phân,

Miễn ta được việc, trọn phần ta thôi.

Kẻ tiến hoá chỉ lo phục vụ,

Giúp đỡ người, ấp ủ tình thương.

Chẳng màng tính toán đo lường,

Không đặt điều kiện, xem thường lợi riêng.

Hãy kiểm thảo: mình Cò hay Sói,

Ráng lắng nghe tiếng nói lương tâm.

Ðắn đo tránh khỏi sai lầm,

Trên thang tiến hoá âm thầm ruổi giong.


https://thuviensach.vn

Le Loup & La Cigogne

001 Les Loups mangent gloutonnement.

Un Loup donc étant de frairie

Se pressa, dit-on, tellement

Qu il en pensa perdre la vie :

005 Un os lui demeura bien avant au gosier.

De bonheur pour ce Loup, qui ne pouvait crier,

Près de là passe une Cigogne.

Il lui fait signe ; elle accourt.

Voilà l Opératrice aussitôt en besogne.

010 Elle retira l os ; puis, pour un si bon tour,

Elle demanda son salaire.

"Votre salaire ? dit le Loup :

Vous riez, ma bonne commère !

Quoi ? ce n est pas encor beaucoup

015 D avoir de mon gosier retiré votre cou ?

Allez, vous êtes une ingrate :

Ne tombez jamais sous ma patte. "


https://thuviensach.vn

Jean de La Fontaine
Truyện Ngụ Ngôn của La Fontaine
Dịch giả:Ông Bà Chung Hữu Thế (Montreal)
An phận

 
Một con lừa chủ nghề bán cỏ,

Hừng sáng, đến tận ngõ giao hàng,

Mối mang đông đảo rộn ràng,

Ðường xa, dậy sớm, mọi đàng mới xong.

Lúc ra đi gà chưa gáy sáng,

Bận công việc đến mãn xế chiều,

Cỏ nhẹ, nhưng lượng quá nhiều,

Lắm khi mỏi mệt, muốn liều quyên sinh.

Nó tủi thân, thở than số phận,

Cớ sao quá lận đận, lao đao,

Cầu xin các Ðấng Tối Cao,

Hộ trì cứu giúp thoát bao nhọc nhằn.

Lừa cầu xin Vị Thần Ðịnh Mạng

Nhân từ xét tình trạng hiện nay,

Cho phép vận số đổi thay,

Gặp một chủ khác, mong ngày đẹp tươi.


https://thuviensach.vn

Thần Ðịnh Mạng động lòng trắc ẩn,

Muốn giúp Lừa thay vận đổi thời

Cho phép giúp việc một nơi,

Chủ: người bán cá, thảnh thơi ít nhiều.

Lừa tri ân Vị Thần rối rít,

Ơn tái tạo cảm kích vô ngần,

Từ đây mạng số định phân,

Siêng năng làm việc, ân cần chăm lo.

Chẳng bao lâu bắt đầu than thở,

Cá tanh hôi, chuyên chở nặng nề,

Lại thêm bụng đói ủ ê,

Xưa còn lượm lặt mọi bề cỏ rơi.

Nó bạo dạn khấn thần Ðịnh Mạng,

Cúi xin Ngài gia hạn ơn xưa:

Thay thời, đổi vận, đẩy đưa,

Ban chỗ làm mới cho vừa khả năng.

Thần Ðịnh Mạng hiện ra bất mãn

Trước đòi hỏi quá đáng, ngông cuồng,

Vì lỡ nên Ngài giúp luôn:

Chọn Lừa chủ khác: người buôn than hầm

Sau thời gian sống theo chủ mới

Lừa than thầm thấu tới tai Thần:

“Công việc nặng nhọc muôn phần,

Chở than, kéo gỗ, tảo tần nát thây!

“Tương đối sánh trong ba nghề ấy,

Chở cỏ là phe phẩy nhất đời,

Lại thêm có cỏ để xơi,

Thời gian chở cỏ là thời vàng son.”

Thần Ðịnh Mạng hiện ra nổi giận,

Tặng cho Lừa một trận tơi bời: “

Kiếp sống nào phải trò chơi

Ðể người hưởng thụ, nghỉ ngơi , đua đòi?

https://thuviensach.vn

Ngươi tưởng chừng thế gian nầy chỉ

Có ngươi thôi, để quỷ thần lo?

Quả đất nào phải cái kho

Chứa sẵn của cải để cho người dùng?

Muốn sống phải gian lao, khổ nhọc,

Siêng làm việc, ráng học và hành,

Chấp nhận hoàn cảnh Trời dành,

Với những cay đắng, đấu tranh không ngừng.

Mọi người đều tỏ ra chán nản,

Ước sống lại dĩ vãng đã qua,

Không vui hoàn cảnh tạo ra,

Mải dệt ảo ảnh thiết tha, điên cuồng.

Nên nhớ: hiện tại là sự thật,

Ngoài nó ra, đều trật, đều sai!

Quá khứ lẫn cả tương lai

Toàn là mộng ảo canh dài đêm đông!

Ta không thể nuông chìu ngươi mãi,

Hãy bằng lòng hiện tại của ngươi,

Dù đau khổ, ráng gượng cười

Kiếp sống nào phải để ngươi nô đùa ?"

 
L Âne & Ses Maîtres
001 L Âne d un Jardinier se plaignait au destin

De ce qu on le faisait lever devant l Aurore.

Les Coqs, lui disait-il, ont beau chanter matin ;

Je suis plus matineux encor.

005 Et pourquoi ? Pour porter des herbes au marché.

Belle nécessité d interrompre mon somme !

Le sort de sa plainte touché

Lui donne un autre Maître ; et l Animal de somme

https://thuviensach.vn

Passe du Jardinier aux mains d un Corroyeur.

010 La pesanteur des peaux, et leur mauvaise odeur

Eurent bientôt choqué l impertinente Bête.

J ai regret, disait-il, à mon premier Seigneur.

Encor quand il tournait la tête,

J attrapais, s il m en souvient bien,

015 Quelque morceau de chou qui ne me coûtait rien.

Mais ici point d aubaine ; ou, si j en ai quelqu une,

C est de coups. Il obtint changement de fortune,

Et sur l état d un Charbonnier

Il fut couché tout le dernier.

020 Autre plainte. Quoi donc ! dit le Sort en colère,

Ce Baudet-ci m occupe autant
Que cent Monarques pourraient faire.

Croit-il être le seul qui ne soit pas content ?

N ai-je en l esprit que son affaire ?

025 Le Sort avait raison ; tous gens sont ainsi faits :

Notre condition jamais ne nous contente :

La pire est toujours la présente.
Nous fatiguons le Ciel à force de placets.

Qu à chacun Jupiter accorde sa requête,

030 Nous lui romprons encor la tête.
 


https://thuviensach.vn

Jean de La Fontaine
Truyện Ngụ Ngôn của La Fontaine
Dịch giả:Ông Bà Chung Hữu Thế (Montreal)
Bí quyết của tình thương
 

Một ông lão đầu râu tóc bạc,

Tuổi tám mưoi, vững chạc bước đi,

Sắc tướng diện mạo phương phi,

Tất cả đều mến, kẻ vì người thương.

Một hôm, ông ra công đào đất,

Ðể trồng cây, trông thật xinh tươi,

Dọc theo bờ lộ đông người,

Bộ hành qua lại, nói cười vui tai.

Bỗng có ba thiếu niên lân cận,

Nhìn lão ông đang bận với cây,

Phát cười với giọng thơ ngây,

"Tội thay! Quả đất đang xoay lộn vòng.

"Cụ nay đã già nua như thế,

Những ngày tàn không để nghỉ ngơi,


https://thuviensach.vn

Dành giây phút chót cuộc đời

Suy gẫm quá khứ, tùy thời dưỡng thân.

"Ở tuổi ông, khởi công xây cất,

Hữu lý hơn đào đất trồng cây :

Xây cất kết quả phút giây,

Còn trồng, dù hết kiếp nầy chưa xong !

"Tại sao tự đọa đày quá đáng,

Ðừng tranh đấu, chớ rán uổng công.

Chớ lo những việc viển vông,

Nên tìm hưởng thụ, gieo trồng ích chi ?

"Những chương trình bao la rộng rãi,

Các tư tưởng khoáng đạt cao siêu,

Nhường cho giới trẻ chắt chiu,

Ông nên trù tính việc siêu linh hồn.

Thực tế hơn: chung trà, bầu rượu

Cạnh bạn bè tề tựu đủ đầy,

Cờ tiên, đàn khảy giải khuây,

Mai kia cất xác, tâm nầy thảnh thơi !"

Cụ già đáp :" Các con lầm lẫn,

Việc tử sinh không bận lòng ta.

Cái chết đến với trẻ, già,

Nào ai đoán được để mà âu lo !

"Ta trồng cây không mong thụ hưởng,

Nhưng vì trọn tin tưởng tương lai,

Mong kẻ qua lại hàng ngày

Có được bóng mát, khoan thai, vui cười.

"Những người ấy , dù quen hay lạ,

Cháu chít ta, đến cả thú cầm,

Vì thương, ta mở từ tâm,

Làm quà bóng mát, gieo mầm an vui.

"Ta sung sướng ngay khi đào đất,

https://thuviensach.vn

Hạnh phúc ấy mải cất trong lòng,

Vì giúp đở mà chẳng mong,

Ðược đền đáp lại, không mong bù trừ.

Niềm vui đó, các người không thể

Cản ngăn ta bồng bế, vun trồng.

Hãy cố gắng sống sạch trong,

Khi Tử Thần đến, thong dong ra về !

Tuổi thọ của mỗi người đều khác,

Rủi ta đưa đám xác các người,

Chừng đó nên khóc hay cười ?

Vậy hãy cố gắng giúp người từ đây !"

Quả thật vậy, lão ông đoán đúng :

Một đứa chết về súng đạn bay,

Ðứa kế gặp nạn thủy tai,

Ðứa chót bỏ mạng ở ngoài rừng hoang.

Ông lão dự đám tang ba trẻ,

Tre khóc măng, lòng kẽ bàng hoàng,

Nhưng tâm cụ vẫn bình an,

Vì khăn gói đã sẵn sáng từ lâu.

Ðời ông quả là gương sáng chói :

Muốn khi chết lòng khỏi buồn phiền;

Lúc sống hành thiện triền miên,

Dù mai cất bước, tâm yên vững vàng.

Tuổi tám mươi, ông còn cố gắng

Trồng cây giúp che nắng che mưa,

Tình thương ban rải chẳng chừa

Thân, sơ, lớn, bé, không lừa lọc ai.

Tình thương đúng là nguồn phép lạ,

Giúp mọi người, lẫn cá nhân ta,

Hạnh phúc sống cõi Ta-Bà,

Khi qua Âm Cảnh đậm đà thêm lên.


https://thuviensach.vn

Le Vieillard

&

Les 3 Jeunes Hommes
001 Un octogénaire plantait.

Passe encor de bâtir ; mais planter à cet âge !

Disaient trois jouvenceaux, enfants du voisinage ;

Assurément il radotait.

005 Car, au nom des Dieux, je vous prie,

Quel fruit de ce labeur pouvez-vous recueillir ?

Autant qu un Patriarche il vous faudrait vieillir.

A quoi bon charger votre vie

Des soins d un avenir qui n est pas fait pour vous ?

010 Ne songez désormais qu à vos erreurs passées :

Quittez le long espoir et les vastes pensées ;
Tout cela ne convient qu à nous.

- Il ne convient pas à vous-mêmes,

Repartit le Vieillard. Tout établissement

015 Vient tard et dure peu. La main des Parques blêmes

De vos jours et des miens se joue également.

Nos termes sont pareils par leur courte durée.

Qui de nous des clartés de la voûte azurée

Doit jouir le dernier ? Est-il aucun moment

020 Qui vous puisse assurer d un second seulement ?

Mes arrière-neveux me devront cet ombrage :

Eh bien défendez-vous au Sage
De se donner des soins pour le plaisir d autrui ?

Cela même est un fruit que je goûte aujourd hui :

025 J en puis jouir demain, et quelques jours encore ;

Je puis enfin compter l Aurore

https://thuviensach.vn

Plus d une fois sur vos tombeaux.

Le Vieillard eut raison ; l un des trois jouvenceaux

Se noya dès le port allant à l Amérique ;

030 L autre, afin de monter aux grandes dignités,

Dans les emplois de Mars servant la République,
Par un coup imprévu vit ses jours emportés.

Le troisième tomba d un arbre

Que lui-même il voulut enter ;

035 Et pleurés du Vieillard, il grava sur leur marbre

Ce que je viens de raconter.

https://thuviensach.vn

Jean de La Fontaine
Truyện Ngụ Ngôn của La Fontaine
Dịch giả:Ông Bà Chung Hữu Thế (Montreal)
Bình an
Một hôm nọ, Chuột Nhà bày tiệc

Thết Chuột Ðồng , bạn thiết tâm giao,

Thực đơn hấp dẫn biết bao,

Sơn trân hải vị, rượu vào lời ra.
Thêm môi trường thật là sang trọng,

Bàn trải khăn, phòng rộng bình hoa,

Mặc tình đôi bạn hát ca

Vui vầy sum họp, thật là phong lưu.
Tiệc đang vui, bỗng đâu nghe ngóng,
Có tiếng cười, xao động, ồn ào,

Nhanh lên! Hãy trốn đi mau!

Chủ nhà trông thấy, tài nào thoát thân!
Quá sợ hãi, Chuột Nhà chạy trốn,

Chuột Ðồng cũng nhào lộn nối đuôi,

Nhậm lẹ, tức khắc rút lui,

Bảo toàn mạng sống, mau chui xuống hầm!
Nhưng, báo động tỏ ra lầm lẫn,

Chẳng thấy ai lẩn quẩn ra vào,

Chuột Nhà lên tiếng: “Thôi nào!

Chúng ta tiếp tục, trở vào bữa ăn.”
Cười mỉa mai, Chuột Ðồng đáp lại:

“Cảm ơn anh, tôi phải về ngay.

https://thuviensach.vn

Ở lâu e gặp hoạ tai,

Chủ nhà rượt bắt, uổng thay kiếp này.
Ngày mai, xin mời anh quá bộ

Ðến tệ xá, xa phố, đồng quê.

Trăng trong, gió mát tư bề

Vui cảnh sàn dã, chẳng hề âu lo.
Chắc chắn thiếu cao lương mỹ vị,

Nhưng thức ăn giản dị, hiền lành

Thong thả bách bộ quẩn quanh,

Ðói ăn, khát uống, ai dành với ta?
Cả năm tháng, an nhiên, tự tại,

Lòng nào biết sợ hãi, thất thanh,

Kiếp sống xa lánh đấu tranh,

Hướng thiện, hướng thượng, chẳng dành riêng ai..
Anh sống đây thật là sang trọng,

Thức ăn ngon, nhà rộng, cửa cao,

Nhưng khi đi, đứng, ra,vào

Ðều nơm nớp sợ,dạ nào có yên”
Hưởng giàu sang, nhưng thường lo ngại,

 

Thà sống nghèo, lòng mải thảnh thơi,

Say ngắm no, nước, vòm trời,

Mặc cho thế-sự, trò đời ngược xuôi!
 
 
https://thuviensach.vn

 
Le Rat De Ville

&

Le Rat Des Champs

001 Autrefois le Rat de ville

Invita le Rat des champs,

D une façon fort civile,

A des reliefs d Ortolans.

005 Sur un Tapis de Turquie

Le couvert se trouva mis.

Je laisse à penser la vie

Que firent ces deux amis.

Le régal fut fort honnête,

010 Rien ne manquait au festin ;

Mais quelqu un troubla la fête

Pendant qu ils étaient en train.

A la porte de la salle

Ils entendirent du bruit :

015 Le Rat de ville détale ;

Son camarade le suit.

Le bruit cesse, on se retire :

Rats en campagne aussitôt ;

Et le citadin de dire :

020 Achevons tout notre rôt.

- C est assez, dit le rustique ;

Demain vous viendrez chez moi :

Ce n est pas que je me pique

De tous vos festins de Roi ;

https://thuviensach.vn

025 Mais rien ne vient m interrompre :

Je mange tout à loisir.

Adieu donc ; fi du plaisir

Que la crainte peut corrompre.

 

https://thuviensach.vn

Jean de La Fontaine
Truyện Ngụ Ngôn của La Fontaine
Dịch giả:Ông Bà Chung Hữu Thế (Montreal)
Chọn bạn
Một hôm nọ, Nồi Ðồng thân mật

Mời bạn là Nồi Ðất, đồng môn,

“Ðể giúp bồi dưỡng trí khôn,

Chúng ta du ngoạn sang thôn láng giềng.

Trước là ngắm cỏ hoa xinh đẹp,

Sau là nhìn suối hẹp, núi cao,

Trời xanh, gió mát biết bao,

Chị em đồng hưởng, dịp nào tốt hơn?”

Nồi Ðất đáp: “Cảm ơn chị lắm,

Nhiều thâm tình nên gẫm đến em.

Nghe chị tả cảnh bắt thèm,

Muốn ngay cất bước để xem tận tường.

“Hiềm một nổi lý do sức khoẻ,

Em chỉ hoạt động nhẹ nhàng thôi,

Là một nồi đất, chị ơi,

Nếu thiếu cẩn thận, bể rồi làm sao?

Chị khoẻ mạnh, deo dai chẳng sợ,

Dù khó khăn hiểm trở đến đâu,

Chị có thừa sức đối đầu,

Nhưng em phiền não, u sầu, khổ thay!

Chẳng mong chi hơn là an tĩnh,

Cạnh lò sưởi tập định, tham thiền,

Học Ðạo, suy gẫm triền miên,

Còn hơn du ngoạn những miền danh lam.”

Nồi Ðồng đáp: “Nầy em, đừng ngại,

Có chị đây, gặp phải chông gai,

Nếu cần, chị sẽ ra tay,

Tận tâm bảo vệ, thoát ngay nguy nàn.

https://thuviensach.vn

Em chớ lo, chị đâu, em đó,

Chị thừa sức dãi gió, dầm mưa,

Chở che, nâng đỡ sớm trưa,

Ngọt bùi chia xẻ, làm vừa lòng nhau.”

Nồi Ðất nghe bùi tai, hoan hỉ,

Quyết phen này phỉ chí, toại nguyện.

Ngao du khắp chốn sơn xuyên,

Ðẹp lòng vui mát, cảnh tiên non bồng.”

Cuộc hành-trình bắt đầu vui vẻ,

Một đoàn nồi, lớn bé chen nhau,

Múa hát, đùa giỡn xôn xao,

Tỏ đầy nhựa sống, biết bao thâm tình.

Riêng Nồi Ðất phập phồng lo ngại,

“Môi trường này chẳng phải cho ta,

Ðành rằng vui vẻ, hát ca,

Nhưng phải trật tự, không là nát thân !”

Nó yêu cầu Nồi Ðồng bảo vệ:

“Kẻo nhóm trẻ chẳng kể tôn ti,

Nô đùa, chen lấn bất kỳ,

Vô tình chạm bể còn gì mạng em ?”

Nồi Ðồng bèn dương oai diệu võ,

Cốt ý cho trẻ nhỏ lánh xa,

Bảo bọc Nồi Ðất an hoà,

Giữa lúc nhộn nhịp la cà hiểm nguy.

Bất ngờ thay: Trong cơn lúng túng,

Nồi Ðồng rủi chạm trúng bạn mình,

Ô hô ! Tan nát thân hình

Thành trăm mảnh vụn, thâm tình mất luôn!

Một bài học cho người nhân thế:

Việc chọn bạn chẳng thể xem thường,

https://thuviensach.vn

Phải cùng bản chất, lập trường,

Cùng giai tầng, mới có đường sống chung.

 
 
LE POT DE TERRE

&

LE POT DE FER
001 Le Pot de fer proposa

Au Pot de terre un voyage.

Celui-ci s en excusa,

Disant qu il ferait que sage

005 De garder le coin du feu :

Car il lui fallait si peu,

Si peu, que la moindre chose

De son débris serait cause.

Il n en reviendrait morceau.

010 Pour vous, dit-il, dont la peau

Est plus dure que la mienne,

Je ne vois rien qui vous tienne.

- Nous vous mettrons à couvert,

Repartit le Pot de fer.

015 Si quelque matière dure

Vous menace d aventure,

Entre deux je passerai,

Et du coup vous sauverai.

Cette offre le persuade.

020 Pot de fer son camarade

https://thuviensach.vn

Se met droit à ses côtés.

Mes gens s en vont à trois pieds,

Clopin-clopant comme ils peuvent,

L un contre l autre jetés

025 Au moindre hoquet qu ils treuvent.

Le Pot de terre en souffre ; il n eut pas fait cent pas

Que par son compagnon il fut mis en éclats,

Sans qu il eût lieu de se plaindre.

Ne nous associons qu avecque nos égaux.

030 Ou bien il nous faudra craindre

Le destin d un de ces Pots.

https://thuviensach.vn

Jean de La Fontaine
Truyện Ngụ Ngôn của La Fontaine
Dịch giả:Ông Bà Chung Hữu Thế (Montreal)
Của cải và hạnh phúc
Chàng thợ giày sáng ngày đến tối,

Vẫn không ngừng vang dội tiếng ca,

Trong khi làm việc tại nhà,

Khiến người trông thấy đâm ra phát thèm.

Láng giềng là một nhà triệu phú,

Chuyên kinh doanh, hội đủ đức tài,

Sang trọng, giàu có, thảo ngay,

Nhưng rất khó ngủ, cả ngày lẫn đêm.

Vị phú ông bận lo toan tính,

Nên lòng không an tịnh, hồn nhiên,

Ngày đêm suy luận triền miên,

Khó bề chợp mắt định yên giấc nồng.

Lắm khi, sáng tinh sương mờ đất,

Phú ông vừa an giấc, mơ màng,

Bỗng đâu tiếng hát nhịp nhàng

Của chàng thợ trẻ bàng hoàng gọi ông.

Mỏi mệt, ông trách thầm Trời Ðất,

Sao chẳng bày loại giấc ngủ say,

Chưng bán thong thả hàng ngày

Như các thực phẩm ở ngoài tiệm buôn?

Liền sau đó , cho mời chú thợ,

Sang nhà ông, niềm nở đón chào,

Cố mong tìm hiểu vì sao

Chú mải reo hát, tiêu hao tháng ngày.

"Chào chú thợ -con người sung sướng,

Tôi muốn biết chú hưởng hàng năm

Lợi tức tổng hợp mấy trăm

https://thuviensach.vn

Ðể luôn reo hát, quanh năm tươi cười?"

Chú thợ giày ra tuồng bỡ ngỡ,

Liền đáp rằng:"Tôi chớ nghĩ suy,

Ghi chép, tính toán làm chi,

Mỗi ngày no bụng, có gì quý hơn?"

Vị phú ông miệng cười chúm chím,

Hỏi:"Một ngày chú kiếm bao nhiêu?

Gia đình đắp đổi chi tiêu,

Ðể mải vui vẻ, đáng yêu thế này?"

Chú thợ bèn gãi đầu, suy nghĩ,
"Tôi ít khi để ý điều này,

Có khi vơi, có khi đầy,

Cơm ngày ba bữa, như vầy là vui!"

"Lạy Chúa đã ngày ngày ban phước,

Nuôi chúng con sống được bình an,

Không mong hưởng cảnh Thiên Ðàng,

Hằng ngày no ấm, chẳng phàn nàn chi!"

Trước con người ngây thơ giản dị,

Phú ông bèn hoan hỉ, cười đùa,

"Nay tôi phong chú làm vua,

Biếu chú túi bạc để mua,sắm dùng."

Anh thợ giày hồn phi phách tán,

Tưởng chừng đang lảng vảng cảnh mê,

Một trăm nén bạc phủ phê!

Gia tài đồ sộ, chẳng hề dám mong.

Liền nồng nhiệt tạ ơn tế độ,

Ôm túi tiền chạy bộ về nhà,

Ðào sâu dưới đất nơi xa,

Chôn dấu túi bạc đâm ra phập phồng.

Cùng túi bạc chôn luôn tiếng hát,

Nay còn đâu khúc nhạc, lời ca?

https://thuviensach.vn

Giọng cười giòn giả vui nhà,

Chỉ là kỷ niệm, toàn là dư âm!

Giấc ngủ cũng mất theo tiếng hát,

Khiến cho nay thân xác đảo điên,

Ngày đêm lo sợ triền miên,

Sợ e kẻ trộm đào tiền mang đi!

Nghe tiếng động, nghi người lấy của

Mải thì thầm nguyền rủa kẻ gian,

Ðứng , đi , ăn , ngủ bàng hoàng,

Thân hình tiều tụy, ruột gan rối bời.

Không chịu nổi, anh liền bương bả,

Ôm túi tiền đến trả phú ông,

"Xin Ngài hoàn lại -rất mong

Tiếng hát cùng vời giấc nồng của tôi"

Giàu mà chi, khó ăn , khó ngủ ?

Thà sống nghèo biết đủ , quý hơn,

Giọng cười hoà lẫn tiếng đờn,

Tô điểm hạnh phúc còn hơn bạc tiền.

Trên con đường đi tìm hạnh phúc,

Hầu hết đều cầu chúc sang giàu,

Vô tình mang lại khổ đau:

Gương chàng thợ trẻ, khác nào thiêu thân!
 

 
Le Savetier & Le Financier

001 Un Savetier chantait du matin jusqu au soir :

C était merveilles de le voir,

Merveilles de l ouïr ; il faisait des passages,

https://thuviensach.vn

Plus content qu aucun des sept sages.

005 Son voisin au contraire, étant tout cousu d or,

Chantait peu, dormait moins encor.

C était un homme de finance.

Si sur le point du jour parfois il sommeillait,

Le Savetier alors en chantant l éveillait,

010 Et le Financier se plaignait,

Que les soins de la Providence

N eussent pas au marché fait vendre le dormir,

Comme le manger et le boire.

En son hôtel il fait venir

015 Le chanteur, et lui dit : Or çà, sire Grégoire,

Que gagnez-vous par an ? - Par an ? Ma foi, Monsieur,

Dit avec un ton de rieur,

Le gaillard Savetier, ce n est point ma manière

De compter de la sorte ; et je n entasse guère

020 Un jour sur l autre : il suffit qu à la fin

J attrape le bout de l année :

Chaque jour amène son pain.

- Eh bien que gagnez-vous, dites-moi, par journée ?

- Tantôt plus, tantôt moins : le mal est que toujours ;

025 (Et sans cela nos gains seraient assez honnêtes,)

Le mal est que dans l an s entremêlent des jours

Qu il faut chommer ; on nous ruine en Fêtes.

L une fait tort à l autre ; et Monsieur le Curé

De quelque nouveau Saint charge toujours son prône.

030 Le Financier riant de sa naïveté

Lui dit : Je vous veux mettre aujourd hui sur le trône.

Prenez ces cent écus : gardez-les avec soin,

Pour vous en servir au besoin.

Le Savetier crut voir tout l argent que la terre

035 Avait depuis plus de cent ans

https://thuviensach.vn

Produit pour l usage des gens.

Il retourne chez lui : dans sa cave il enserre

L argent et sa joie à la fois.

Plus de chant ; il perdit la voix

040 Du moment qu il gagna ce qui cause nos peines.

Le sommeil quitta son logis,

Il eut pour hôtes les soucis,

Les soupçons, les alarmes vaines.

Tout le jour il avait l oeil au guet ; Et la nuit,

045 Si quelque chat faisait du bruit,

Le chat prenait l argent : A la fin le pauvre homme

S en courut chez celui qu il ne réveillait plus !

Rendez-moi, lui dit-il, mes chansons et mon somme,

Et reprenez vos cent écus.

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

Jean de La Fontaine
Truyện Ngụ Ngôn của La Fontaine
Dịch giả:Ông Bà Chung Hữu Thế (Montreal)
Của phi nghĩa
Một con lừa, hai tên lén bắt,

Ðứa để cỡi, đứa dắt định buôn.

Cải vã, đấm đá máu tuôn,

Lừa đứng thong thả, ngoài chuồng, ngẩn ngơ.

Ðứa thứ ba từ xa chạy tới,

Thấy tự sự vội cỡi lừa đi,

Về hướng rừng núi xanh rì,

Ô hô ! Lừa mất, còn gì đấu tranh !?


                            LES VOLEURS ET L ÂNE
001 Pour un Ane enlevé deux Voleurs se battaient :

L un voulait le garder ; l autre le voulait vendre.

Tandis que coups de poing trottaient,

Et que nos champions songeaient à se défendre,

005 Arrive un troisième larron

Qui saisit maître Aliboron.

L Ane, c est quelquefois une pauvre province.

Les voleurs sont tel ou tel prince,

Comme le Transylvain, le Turc, et le Hongrois.

010 Au lieu de deux, j en ai rencontré trois :

Il est assez de cette marchandise.

De nul d eux n est souvent la Province