PHẦN MỞ ĐẦU
Hà Nội.
Xanh.
Một màu xanh yên ả nhưng trống trải trong những ngày hòa bình
đầu tiên.

★
Hà Nội đã chớm bước vào hè, trời nín gió nhưng phố phường lại
bồi hồi dịu mát như có ngọn gió hanh hao mơ hồ nào thổi dọc theo
những hàng cây, mái ngói vào tận mỗi khoảnh sân, góc nhà khiến
cho niềm vui bảng lảng, ngây ngất trong ánh mắt người cứ rờ rỡ
nhen lên, vỡ ra, lan tỏa, lẫn cả lắng chìm, hụt hẫng. Dẫu biết rằng
cái gì phải đến sẽ đến nhưng khi nó đến sao lòng dạ lại cứ thấy bất
chợt ngổn ngang, xốn xang, ngỡ ngàng dường như không phải,
không có thật, dường như đang mơ thế này!
Phải chăng chưa có thời khắc linh diệu nào của dân tộc, của một
vùng đất lại xen lẫn nhiều tâm trạng trái chiều nhau đến thế? Bởi có
những người cha, người chồng, người con, từ trong rừng xanh đã
xiêu vẹo trở về, nhưng cũng còn biết bao người cha, người chồng,
người con cho đến giờ phút này vẫn chưa thấy hình bóng và có thể
sẽ không bao giờ thấy hình bóng ở nơi đâu. Nụ cười xen nước mắt,
nỗi đau trộn niềm vui, cái sống cái chết, cái thăng hoa điều mất mát
cùng lúc òa ập, len lỏi, giằng xé, quẫy đạp trong đáy sâu lòng dạ
những con người vừa kiệt sức vặn mình trong chiến cuộc, trong đợi
chờ.

Hà Nội hân hoan như sống lại, trẻ lại nhưng Hà Nội cũng lặng
thầm xao xác. Mặt Hồ Gươm sáng nay xanh hơn nhưng cũng
dường như man mác buồn hơn.

★
Giữa cái đan xen, ngào trộn ấy, vẫn có một nơi mà ở đó con
người đang tìm về cõi tĩnh để được nghe, được thả hồn, được giãi
bày, được lắng kết, được vơi nhẹ phần nào cái tâm trạng không mấy
nhẹ nhàng của mình trong một không gian kiến trúc thâm nghiêm, cổ
kính có từ đầu thế kỷ 20 do người Pháp để lại.
Không gian Nhà hát Lớn.
Trong ánh sáng mờ ảo thấp thoáng chút cô tịch thần thánh, một
bản giao hưởng hợp xướng sâu thẳm đang vang lên vỗ ào ạt vào
khắp bốn bức tường mang màu hồng nhạt. Bản nhạc như một âm
hưởng thao thiết chạy suốt chiều dài cuộc chiến, làm thức dậy trong
lòng người những cảm xúc bồi hồi khác lạ. Cả khán phòng im phắc
với những đôi mắt nhìn lên đắm chìm như thấm từng nốt nhạc. Đó là
những giai điệu về chiến tranh, về khát vọng yên hàn, về sự mất mát
và lòng kiêu hãnh, về tình yêu và chia ly, về cái lãng mạn và điều
trần trụi, về cái nhất thời và cái vĩnh cửu của cuộc đời... về tất cả.
Nét nhạc bùng lên lúc cuồn cuộn lúc sâu lắng, lúc trải ra lúc nén
lại, khi vỡ nổ khi trở trăn, chân thật, gợi mở, mãnh liệt đến khốn
cùng, khi lại như tiếng gọi thì thầm đưa con người trở về với những
khoảng tối của rừng, khiến cho không ít người đã không kìm được
những giọt nước mắt cứ chực trào ra nơi bờ mi.
Trong đó, ở hàng ghế giữa, nhòa chìm trong bóng tối huyền ảo là
khuôn mặt thanh thoát, phúc hậu của một người đàn bà ngoài năm
mươi tuổi. Bà không khóc nhưng đôi mắt mù mịt, trống rỗng của bà
đang nhìn lên kia còn đau hơn là khóc. Cô gái mặc áo bà ba, quấn
khăn rằn khá xinh đẹp, một vẻ đẹp mộc mạc mặn mòi đặc trưng cho

nét đẹp nắng gió của con gái miền Trung ngồi bên cạnh thỉnh thoảng
lại đưa tay sang nắm lấy tay bà, siết nhẹ. Bà để yên, khẽ mỉm cười,
một cái cười trống trải, vô hồn, héo hắt...
Trên kia, dưới ngón tay của những nhạc công tài hoa và của vị
nhạc trưởng đứng tuổi, gầy gò, nét nhạc từ từ rơi vào khoảng lặng
rồi bất thần vươn tới cao trào như một tiếng kêu kiêu hãnh và bi thiết
của định mệnh. Bản nhạc dừng lại kết thúc chương Một trong tiếng
Saxophone trầm khàn, ánh ỏi ngân lên lần cuối. Cả nhà hát lắng đi
giây lát trước khi bật vang lên những tràng vỗ tay không ngớt, kéo
dài.
Để chuyển tiếp sang chương kế tiếp, từ trong cánh gà, một người
đàn ông tóc bạc bước ra, giọng ông trầm ấm nhưng không giấu
được chút nghẹn ngào cố nén phát ra từ lồng ngực:
- Thưa tất cả các quý vị và các bạn! Bản giao hưởng hợp xướng
mà các quý vị được nghe phần một vừa rồi là tác phẩm đầu tay
nhưng cũng là tác phẩm cuối cùng của một nhạc sĩ tài hoa. Bởi vì
trước, trong và sau bản nhạc này, anh đã chiến đấu và ngã xuống
như một người lính dũng cảm trên chiến trường Thành cổ Quảng Trị
năm 1972. Bản nhạc này anh viết tặng mẹ và lúc này đây, người mẹ
ấy đang ở đâu, làm gì, rất tiếc là chúng tôi chưa bắt liên lạc được.
Bàn tay cô gái lại nắm chặt lấy tay người đàn bà. Toàn thân bà
rung lên nhưng khuôn mặt lại cúi xuống như để che đi, giấu đi sự
hiện diện của mình.
Bản nhạc lại tiếp tục, trầm hùng, bi tráng, da diết hơn với những
giai điệu dồn dập, xoáy buốt, nóng rẫy như có lửa cháy phần phật
bên trong.
Đôi mắt người đàn bà nhìn lên, mở to, mở to nữa rồi từ trong đôi
mắt ấy, như có một tiếng nổ khủng khiếp xé toạc không gian. Sân
khấu biến mất, dàn nhạc biến mất, cả khán phòng cũng biến mất.
Trước mắt bà chỉ còn là bom đạn mù mịt, lửa khói cuộn sôi, gạch đá

và cả những thân xác cũng văng lên, hạ xuống... Rồi một bức tường
thành hiện ra lở loét, trắng xác, nát vụn như một bộ xương hóa
thạch méo xếch và từ trên cao, bầu trời bỗng nổi cơn sấm chớp
thịnh nộ, soi nhấp nhóa xuống dòng sông chạy cạnh khu thành đang
dâng nước réo gào như có trận đại hồng thủy kinh hoàng từ thế giới
hồng hoang ngàn xưa tràn về. Nước dâng ngang trời, nước ngập
kín đất, nước đỏ bầm màu máu. Mưa xối xả, những giọt mưa cũng
mang màu máu...
Đôi vai mảnh của người đàn bà co rút lại, mắt nhắm chặt, hai tay
ôm cứng lấy đầu, toàn thân rung lên như đang vào cơn sốt rét ác
tính.
“Má ơi!”... Cô gái khẽ kêu lên một tiếng rứt ruột rồi ôm chặt lấy
bà, ép sát tấm thân bà vào ngực mình như chở che, như an ủi.
Người đàn bà dần hồi tỉnh, mồ hôi vã ra, khẽ nở một nụ cười mộng
mị, lúc ấy mới để mặc cho những giọt nước mắt khe khẽ chảy ra...

1
Hà Nội chiều cuối đông.
Gió lạnh hun hút thổi dọc những phố vắng. Lá rụng cô đơn xuống
vỉa hè. Chiến tranh mới đi qua, cuộc chiến tranh phá hoại khác có
thể ghê gớm hơn lại đang rình rập tìm đến. Hà Nội gượng nhẹ trong
những bước chân đi, trong từng hơi thở, trong mỗi mắt nhìn, lo âu
và chờ đợi. Nhưng nhịp điệu Hà Nội, con người Hà Nội, cảnh sống
Hà Nội vẫn diễn ra bình thản, tự tin như hàng ngàn năm qua vẫn tự
tin, trầm mặc trước mọi can qua, thăng trầm giông bão như thế.
Chiều nay võ đường mang tên Vovinam vẫn có khá đông các võ
sinh cả nam lẫn nữ đến miệt mài tập luyện. Những tấm thân trẻ
trung căng rướn, những động tác đầy tràn sức lực, những giọt mồ
hôi lấm tấm trên mặt, trên lưng.
Đặng Cường, một thanh niên có vóc người cao ráo, nét mặt khôi
ngô, cương nghị, ở trần, quần dài, để lộ những cơ thịt rắn đanh,
xoắn bện nhưng đôi mắt lại thoang thoảng mang cái buồn bâng quơ
của một tâm hồn đa cảm đang một mình thi đấu với bốn chàng trai
khác theo thế võ cổ truyền quen thuộc. Đòn chân đòn tay từ anh bay
ra dứt khoát, biến ảo, mạnh mẽ nhưng có độ dừng đủ để bốn chàng
trai phía trước không làm sao tiếp cận được. Rồi lựa lúc họ sơ hở,
anh quét mạnh một đường chân sát đất khiến cả bốn đều mất thế
trụ, đổ rạp xuống. Có một tiếng vỗ tay rất hồn nhiên của một nữ võ
sinh đứng xem vang lên. Anh mỉm cười tiến đến đỡ từng người dậy.
Riêng người thứ tư, một thanh niên vâm vam, thấp đậm, tóc húi cua,
bắn cái nhìn hậm hực về phía cô gái vừa vỗ tay là tự đứng lên cùng
với một câu nói vừa đủ nghe:

- Cậu vẫn thích cái trò đánh lén ấy lắm nhỉ? Xoàng! Tôi muốn mời
cậu một lần nào đó chơi trực điện bằng quyền Anh, thế nó chính
nhân quân tử hơn.
Cường cười thật hiền:
- Nếu có dịp, nhưng mình e muộn mất rồi!
- Muộn hay sợ?
Vẫn cái cười không thể hiền hơn:
- Có lẽ cả hai.
Rồi anh quay qua phía ông thầy tóc để búi tó và các môn sinh
đang đứng trước mặt, khoanh hai tay đặt lên ngang mắt nói một câu
như đã được chuẩn bị sẵn:
- Thưa thầy! Tuần sau con có việc phải đi xa, xa lắm, chưa biết
khi nào về, nên hôm nay con xin được bái biệt thầy và các bạn đồng
môn, xin hẹn ngày trở lại.
Vẫn hồn nhiên, cô gái nhảy lên vỗ tay lúc nãy buột miệng như
mếu:
- Anh Cường... anh đi đâu?
Cường:
- Tôi đi đến cái nơi mà thằng con trai nào lúc này cũng nên đến!
Ông thầy võ đi đến, ôm chặt anh vào lòng:
- Thầy hiểu. Nếu thầy còn trẻ thì thầy cũng sẽ đi như con. Cái
dân mình nó thế. Nào, thôi, đừng bịn rịn nữa, ta làm một đường
quyền để tiễn một cánh chim sắp bay về vùng bão gió cái nào, các
con! Cường, con cũng đứng vào hàng đi!
Tất cả đứng thành ba hàng ngang rồi cùng với tiếng hô dõng dạc
của ông thầy, thân thể họ bay lên, sà xuống, liên hoàn tung ra những

đường quyền mãnh liệt, chỉ nghe có tiếng gió thổi ràn rạt trong
phòng...
Bài quyền mang sắc thái trượng phu ly biệt này sẽ còn đi hết
phần cao trào nếu như con mắt sáng rực của Cường không vấp
phải một con mắt khác vừa xuất hiện ngoài cửa. Con mắt của một
cô gái đẹp, cái vẻ đẹp lãng mạn, thanh thoát điển hình của thiếu nữ
Hà thành, vận bộ đồ đen sang trọng đang lặng hướng về phía anh.
Anh dừng lại, cúi đầu xin phép tất cả rồi khoác áo đi ra. Đôi mắt
to tròn của cô gái vỗ tay lúc nãy nhìn theo anh thoáng một chút tần
ngần, ngơ ngác...

★
Chiều đông ở đâu cũng buồn, chiều đông Hà Nội với những con
phố hun hút gió dường như càng buồn hơn.
Họ đèo nhau trên chiếc xe đạp, đạp chầm chậm trên đường
Hoàng Hoa Thám, đi qua khu Bách Thảo. Khẽ nhìn vào bên trong,
nơi chỉ thấy um tùm cây lá và mặt nước màu chì, Cường mỉm cười:
- Thanh biết không? Hồi học cấp ba anh sống già lắm nhé, mẹ
anh bảo anh như ông cụ non! Mới tí tuổi mà chiều đông nào anh
cũng tìm đến đây vào cái giờ mà các đội tự vệ vừa kịp về và các đôi
tình nhân chưa kịp ra để được một mình độc quyền thiên nhiên và
nghĩ về cái chân lý bất di bất dịch của kiếp người.
- Già thật! Cũng giống như mẹ anh bảo cậu con của mình hay
chọn lúc mưa to gió lớn một mình khoác áo mưa đi bộ qua cầu Long
Biên để cũng được độc quyền vũ trụ?
- Có khác một chút, ở đây anh thường chọn một gốc si già nhất,
uống một chén rượu nhạt nhất để được nghe cái âm thanh hoang
vắng đến tột cùng nó vỡ ra trong đầu mình.
- Hoang vắng mà cũng có âm thanh hả anh?

- Đó là một thứ âm thanh chìm, phải thật nhập tâm mới nghe
thấy, nó còn xôn xao hơn mọi thứ âm thanh nổi khác.
Cô gái im lặng. Cường khẽ nhìn sang...
- Có chuyện gì phải không em?... Vốn không thích cánh đàn ông
cơ bắp, đã có khi nào em đến tận lò võ tìm anh?
Cô vẫn im lặng, mắt hướng về phía trước như chứa cả cái u hoài
của một chiều giá lạnh.
- Em có đói không?
Anh hỏi và cô khẽ gật đầu. Họ rẽ vào một cửa hàng mậu dịch
vắng tanh ở cạnh đường với những chiếc bàn nhôm lạnh lẽo, cáu
bẩn gọi hai tô mì. Chị bán hàng nét mặt càu cạu đặt cộp hai tô lõng
bõng nước trước mặt họ, nói trả tiền trước. Thanh sầm mặt định
phản ứng nhưng Cường gạt đi:
- Anh muốn buổi chiều cuối cùng không có va chạm để mai lên
đường cho thanh thản.
Nhìn hai tô mì trong leo lẻo như mắt ma, không hành không răm
không cả thịt, mặn chát, Cường bật cười:
- Đây gọi là tô mì không người lái hả em?
Rồi họ ăn. Thanh khêu từng sợi nhai uể oải, thỉnh thoảng lại lơ
đãng nhìn qua khung cửa sổ ra mặt đường đã có chiều thưa vắng
người qua lại. Còn Cường lại hồn nhiên húp sùm sụp vèo cái là hết.
Anh nhìn lên cười để lộ hàm răng trắng đều và đẹp:
- Giờ mới thấm câu: đói tức là ngon, yêu tức là đẹp. Thanh này,
có lẽ đây sẽ là hai tô mì ngon nhất trong cuộc đời ẩm thực của anh
vì được ăn bên cạnh em, ăn trước lúc đi xa, ăn trong chiều chiến
tranh.
Cô nhìn anh, khẽ mỉm cười bâng quơ không trả lời. Đâu đó, chả
biết có đỡ đói không, họ mỗi người làm một bụng nước chè loãng

được vặn ra từ chiếc thùng nhôm to tướng rồi lại đi tiếp.
Họ đi theo con đường hoa Nhật Tân ra phía bờ sông. Cánh đồng
hoa Hà Nội mùa này chưa có hoa nhưng chắc chỉ hơn tháng nữa
thôi là các nụ đào, nụ quất sẽ tưng bừng khoe sắc để chuẩn bị cho
một cái Tết Nguyên Đán đang náo nức đến gần.
Bờ sông Hồng những năm tháng này còn nguyên vẻ hoang sơ,
quạnh quẽ như hàng ngàn năm qua nó vẫn cứ quạnh quẽ, hoang sơ
một màu nguyên thủy như vậy. Những bãi mía, nương ngô, vườn
dâu đang kỳ thay lá trải ra màu xanh dài tít tắp. Một cánh buồm trôi
giữa đôi bờ như một chấm nâu bay về vô định. Xa lắm, sát mép
nước là sự chuyển động nhỏ nhoi của một cái chấm khác, cái chấm
mang dáng hình một người đàn bà tần tảo, âm thầm đi trên cát với
gánh cỏ trên vai. Rồi chỉ một tích tắc sau, cả dòng sông, cánh buồm,
gánh cỏ mờ dần, nhòa trong hoàng hôn ít nắng nhưng lại có rất
nhiều gió.
Ngồi đằng sau, Thanh chợt khẽ giật áo anh. Con gái Hà Nội hay
thật, động tí là giật áo, nói cũng giật, hỏi cũng giật, không nói không
hỏi cũng giật cứ như thể không giật như vậy thì cái vật thể đàn ông
ngồi phía trước kia sẽ biến mất. Cường nghĩ vui và dừng xe lại:
- Cái gì em?
Thanh rụt rè:
- Anh ở trên này trông xe, em xuống dưới kia em đi... ấy một cái!
Tại... uống nhiều nước quá!
Thì ra là vậy. Cường cười và bóp nhẹ phanh. Đi... ấy một cái! Biết
đến bao giờ anh mới lại được nghe cái động từ nhõng nhẽo, đa
chiều đa nghĩa ắp đầy nữ tính đó. Ấy... Anh biết rằng rồi đây, trong
những cánh rừng xa ngái, anh sẽ đem theo cái từ này vào hành
trang như một giọt ngọt ngào, tinh khiết.
Trong khi cô gái xiêu xiêu bước xuống chân đê, lần tìm vào sau
một bụi chuối rậm rạp, anh con trai đủ ý tứ để đứng quay mặt về

phía sông, nhìn xa xăm sang phía bờ bên kia, nơi những tia hoàng
hôn hình nan quạt đang hắt lên bầu trời lần cuối cùng rồi đi vào lịm
tắt, chạng chân, khẽ phanh ngực áo như một hiệp sĩ thánh chiến
sẵn sàng lấy máu của mình để bảo vệ cho cái đẹp đang... ấy ở dưới
kia. Và anh sẽ cứ đứng như thế nếu lát sau cô gái không bật lên một
tiếng cười khúc khích ngay phía sau lưng:
- Anh làm cái gì mà như sắp sửa đánh nhau với Diêm Vương, Hà
Bá thế? Xong rồi!
Họ đi thêm một đoạn nữa, đến một chỗ thoáng nhất, có vạt cỏ
mịn nhất, ngồi xuống. Gió thổi mạnh. Tóc cô gái bay dạt về phía sau
để lộ một khuôn mặt nhìn nghiêng được cảnh bãi bờ sông nước
phiêu linh ướp vào làm sáng bừng lên tất cả cái vẻ đẹp nữ tính dịu
dàng, thoáng kiêu sa.
Vẻ đẹp ấy đã khiến người con trai bất giác đặt tay lên bờ vai
mảnh tròn của cô kéo khẽ vào lòng mình. Cô gái để im, khẽ nhắm
mắt lại...
- Tóc em thơm quá! Mẹ anh bảo, con gái mà biết gội đầu với lá
chanh là sau này chăm chồng chăm con mát tay lắm.
Cô gái không trả lời, chỉ khẽ rùng mình một cái rồi lặng thả tầm
mắt sang tận bên kia sông như đang có sương khói vấn vương mà
ảo.
Người con trai nhìn sâu vào đôi mắt vời vợi đó, khẽ hỏi lại cái câu
hỏi trên đường chưa được trả lời:
- Thanh... Hôm nay em lạ lắm! Nói với anh đi, có chuyện gì phải
không?
Một tiếng thở dài thật nhẹ như tiếng gió thổi hắt lên từ mặt nước:
- Thế là mai anh đi rồi!
- Anh đi rồi anh sẽ về.
Cô gái quay hẳn mặt lại nhìn thẳng vào mắt anh:

- Nhưng có nhất thiết cứ phải như vậy không? Có nhất thiết cứ
phải dứt bỏ hết thảy khi anh không cần phải dứt bỏ, không ai bắt
đứa con duy nhất của một liệt sĩ phải đi cả, trong khi Nhạc viện
Tchaikovsky, một học viện danh giá bao nhiêu người mơ ước mà
không được đang chờ anh ở bên kia và cũng chỉ còn không đầy một
năm nữa là anh sẽ tốt nghiệp Nhạc viện bên này?
- Mẹ anh cũng nói như em và nhiều thầy cô, bạn bè cũng nói như
em nhưng anh nghĩ cái sự học là cả đời, học lúc nào cũng được,
còn có nhiều dịp để học, lúc này cả nước theo lệnh tổng động viên
ra đi hết, mình ở lại không đành. Và kể cả em nữa, anh ở lại có thể
em sẽ vui hơn, hạnh phúc hơn, nhưng rồi biết đâu ánh mắt em nhìn
anh mỗi sáng ra sẽ lùn đi, sẽ thấp xuống như anh có điều gì không
phải với cuộc đời, đúng không?
Cô gái không trả lời, chỉ khẽ sầm mặt lại, cúi xuống nhặt nhặt
những nhánh cỏ lông gà găm ở gấu quần mình rồi thả ra cho gió
cuốn đi.
- Thỉnh thoảng em đến chơi cho mẹ đỡ buồn. Anh... thương mẹ
lắm!
Bất ngờ cô bật trở lại:
- Anh thương mẹ nhưng anh có thương thân anh, có thương em
không?
- Chính vì thương, rất thương nên anh mới phải đi.
- Người ta bảo anh gàn, anh chơi trội, anh thích biểu diễn lòng
yêu nước, biểu diễn chí nam nhi... em không tin nhưng bây giờ thì...
- Em tin, đúng không? Thôi thì tùy em, mỗi người mỗi quan niệm,
mỗi cách sống. Cách sống của anh không phải do anh chọn mà hình
như lịch sử nước mình, con người nước mình nó thế, có muốn làm
khác cũng không được. Hơn thế, bạn bè đi cả rồi, đi đến vắng lặng
cả đường phố, mình ở lại mãi sao được.

Cô không nói nữa, im lặng thả ánh mắt trống trải vào mênh
mông...
Gió vẫn thổi. Mặt sông vẫn xao xác. Bóng chiều đang chuyển
sang màu sẫm. Cô gái khẽ rùng mình. Nhận thấy điều đó, anh nhẹ
cởi tấm áo gió trên người khoác cho cô. Cô để yên, hơi thu nhỏ thân
mình lại, bé bỏng, tội tình.
Lát sau, như để phá cái không khí nặng nề không cần thiết đang
phủ xuống tâm trạng của họ, anh mỉm cười:
- Đêm qua anh đã viết xong cái ca khúc mà anh đã hứa dành
tặng cho em, giờ anh hát cho em nghe, mình em thôi, nhé!
Cô gái không trả lời. Anh siết cô chặt thêm vào người rồi nhẹ cất
tiếng hát. Giọng hát người con trai không thật hay, thậm chí còn hơi
khàn rè nhưng thật nồng nàn, nóng ấm mà mỗi từ, mỗi nốt thả
xuống dường như đều được chiết ra từ gan ruột, từ nỗi niềm sâu xa,
chân thật nhất như một lời tâm sự lúc chia xa. Giọng anh hòa vào
bóng tối, vào gió lạnh, vào hương phù sa nồng ngái từ lòng sông
phả lên.
“Anh yêu em như anh yêu Hà Nội... Anh nhớ em như nhớ về một
mái ngói xô nghiêng... Hà Nội xô nghiêng... Sông Hồng chảy
nghiêng... Dáng mẹ nằm nghiêng... Đất nước nằm nghiêng nhìn
những đứa con ra trận... Heo may lá rụng, hương cốm đầu mùa ướp
vào mỗi bước chân đi, ướp vào môi người lính như nụ hôn của em,
vội vàng, cuống quýt. Em, mênh mang biển trời, mênh mang Hồng
Hà, mênh mang Trường Sơn, mênh mang em...”
Có một giọt nước mắt rơi ra, lăn nhẹ trên má cô khiến anh chợt
dừng lại. Anh dịu dàng ghé môi hôn khô giọt nước mắt ấy rồi khẽ
chuyển nụ hôn vào đôi môi giá lạnh hơi hé mở kia. Một làn hơi thơm
thoảng như ngọn lúa làm đòng tràn vào thân thể anh, nồng ấm. Lại

một giọt nước mắt nữa lăn xuống, thấm vào môi anh, chảy sâu vào
trong anh, ngọt ngào và mặn chát.
- Cám ơn em! Chỉ thế thôi cũng là đủ để anh cất giữ vào hành
trang như một điểm tựa tinh thần, một giá đỡ tâm linh trong những
ngày xa cách.
Đến đây thì cô gái bật khóc. Anh để nguyên cho cô khóc, nghĩ
rằng sau khóc chắc chắn sẽ là một câu nói anh đang có ý chờ đợi,
một câu nói sẽ sưởi ấm cho anh trong suốt cuộc hành trình phía
trước chưa biết gian nguy, khốc liệt thế nào...
Nhưng không, cô gái tự chùi mắt rồi ngước lên nhìn thẳng vào
anh, tiếng nói cất lên xa lạ như tiếng nói của người nào khác, không
kỷ niệm, không yêu thương, ráo hoảnh:
- Tháng sau em sẽ đi Ba Lan du học.
- Tốt quá! Chúc mừng em! Con đường em đi phải là như thế, anh
vẫn hằng mong em được như thế, cuộc chiến này mình anh đi là đủ
rồi. Thanh... trong cái lẽ cầm súng tới đây, anh có thêm một lý do
riêng tư nữa là được giữ gìn cho sự yên tĩnh học hành của người
con gái mình yêu ở trời Tây.
- Nhưng em sẽ không chờ đợi được.
Tiếng nói cô bắn ra như một viên đạn súng kíp xuyên thẳng vào
óc khiến anh choáng váng không còn tin ở tai mình.
- Em nói gì?
- Em không thể chờ đợi.
Lần này tiếng nói bay ra một cách trôi chảy hơn nhưng cũng khô
khốc hơn.
Đến đây thì anh đã nghe rõ và chợt vỡ ra về sự im lặng khó hiểu
của cô từ đầu đến giờ. Cô nhọc nhằn, vấp váp nói tiếp như không
nói bây giờ thì không bao giờ có thể nói ra được nữa.

- Anh Cường... Chúng mình khác nhau quá! Có thể em tầm
thường, em tủn mủn, em không xứng với tâm hồn khoáng đạt, mạnh
mẽ của anh nhưng em là phận gái, em không muốn giẫm lại cái
bước chân bi kịch của mẹ em suốt đời chờ đợi một con người,
người ấy luôn mang trong mình những lý tưởng, hoài bão to lớn mà
quên đi tình yêu gần kề để rồi cuối cùng cả hai đều lỡ dở, mang khổ
suốt đời.
- Tức là em muốn nói người ấy giống tôi? - Cơn choáng đã qua,
giọng anh lạnh lại.
- Tùy anh nghĩ.
Cô trả lời rồi nhẹ cầm lấy bàn tay khẽ run lên của anh, nói tiếp:
- Thực ra cho đến lúc này em vẫn yêu anh, cũng như em đã từng
nói anh là người đàn ông sinh ra để chỉ dành cho em, nhưng chiến
tranh chưa biết bao giờ kết thúc, em lại đi học xa chưa biết điều gì
sẽ đến với em nên...
Một tiếng nổ nhỏ vỡ ra trong tim anh. Những điều anh nghe vừa
rồi thực chất gần đây anh cũng đã mang máng đoán ra và có ý chờ
đợi nhưng khi nó đến, anh vẫn không thể không bị choáng nhẹ.
Khốn khổ, thì ra sự im lặng và đôi mắt buông lơi của cô ấy từ đầu
đến giờ kết cục là thế này đây. Tất cả những kỷ niệm, những lời nói,
những thề thốt bỗng chốc tan thành mây khói. Chao ôi, em đã nói
những lời thế nào ấy nhỉ? ...Anh là người đàn ông mà bất cứ cô gái
nào cũng phải ghen với em... Đời này kiếp này em chỉ yêu một mình
anh thôi... Anh biết không, anh thật là một người con trai hoàn hảo
mà có đốt đuốc đi tìm giữa ban ngày cả đời cũng không có... Dường
như tất cả ưu tú của một người đàn ông đều dồn tụ hết vào anh:
thông minh, nghị lực, đẹp trai, hào phóng, ga lăng, anh như là một
thỏi nam châm cực mạnh cứ hút cạn kiệt lấy từng ý nghĩ hơi thở của
em... Em không cần gì hết, chỉ cần được ở bên anh suốt cả cuộc
đời, được chăm sóc, được hầu hạ anh, được chia sẻ tất cả những

vui buồn của anh... Và còn gì ấy nữa nhỉ? ...Chỉ có cái chết mới chia
lìa được chúng ta... Thật hài hước và mỉa mai làm sao!
- Thôi! - Cường đứng dậy. - Thế là đủ, em không cần nói thêm gì
nữa. Đúng là chúng mình khác nhau thật, khác quá xa, chỉ lạ một
điều là bấy lâu nay mù lòa thế nào mà cả hai hoặc ít nhất là ở anh
không nhận ra điều ấy. Nhưng vẫn còn kịp, anh không hận em,
không trách em, thậm chí còn cám ơn em đã can đảm, trung thực
hơn nhiều cô gái khác là dám nói trước ra sự thật này thay vì sẽ
lẳng lặng thay đổi khi người lính đã đi xa rồi đổ tại hoàn cảnh trong
khi người lính đó vẫn âm thầm giữ gìn, nâng niu mọi kỷ niệm và cố
gắng vượt qua tất cả để trở về gặp lại kỷ niệm đó.
Trước vẻ chấp nhận dễ dàng và dứt khoát của anh, cô gái lại tỏ
ra chới với:
- Anh Cường...
Cô bước đến gần anh, áp sát vào ngực anh, hơi ngửa mặt lên,
mắt nhắm lại, bờ môi khao khát như muốn có một cái hôn cuối cùng
cho mãi mãi. Nhưng cái hôn ấy không đến. Cô lại ghì siết lấy anh
hơn, muốn kéo thân hình anh nằm xuống cỏ.
- Anh... Trước khi xa... em muốn... lần cuối...
Cường khẽ đẩy cô ra, cài lại khuy áo ngực cho cô, vuốt lại tóc cô,
nhưng tiếng nói lại trở nên rất lạnh:
- Sau tất cả mọi điều mà em vẫn còn muốn gần nhau tận cùng thì
đó là cái gì? Tình yêu hay trả vốn?
- Anh ác lắm!
- Có ác bằng nói lời đoạn tuyệt trước khi người lính đi vào chỗ
chết không? Xin lỗi em, tôi không phải là kẻ chết đói chết khát như
thế.
Cô gái bỗng bật khóc:
- Hiểu cho em... Thực lòng em đâu muốn thế, nhưng...

- Em ngồi dậy đi! Không còn gì nhưng chúng ta vẫn còn những kỷ
niệm thật đẹp để lưu giữ. Mà có khi thế lại hay, cả hai đều thanh
thản không vướng bận khi mỗi người mỗi ngả mà chưa biết chặng
đường đi phía trước thế nào. Chúc em thu nạp được thật nhiều kiến
thức trở về và tìm được một hạnh phúc trọn vẹn, như ý! Thôi, ta về,
sương bắt đầu xuống rồi.
Anh dắt xe đi trước, cô gái vẫn còn ngồi lại như một hình nhân vô
tri bên bờ sông hoang lạnh...

★
Cường về nhà vào lúc trời đã khuya.
Từ ngoài cổng, anh đã nhận ra mùi khói hương thoang thoảng từ
phòng trong bay ra. Không hiểu sao anh rất sợ cái mùi tâm linh
huyền bí mang hơi hướng mất mát, chết chóc ấy. Cái mùi bao giờ
cũng gắn liền